160. rocznica urodzin Bronisława Piłsudskiego upamiętniona wystawą etnograficzną w Wilnie

W związku z rosnącym zainteresowaniem życiem i twórczością Bronisława Piłsudskiego, nieco mniej znanego brata Józefa Piłsudskiego, w Wilnie otwarto nową wystawę prezentującą jego działalność etnograficzną i spuściznę.

Z okazji 160. rocznicy urodzin Bronisława Piłsudskiego, 5 lutego w Litewskim Muzeum Narodowym otwarto wystawę prac tego etnografa, mniej znanego brata Marszałka Józefa Piłsudskiego. Wystawa zatytułowana „Dusza między światami” zorganizowana została w Domu Historii muzeum i potrwa aż do 2 sierpnia 2026 roku. Prezentuje ona przełomowe dzieło Bronisława Piłsudskiego, które stworzył na początku XX wieku, dokumentując kulturę Ajnów na Sachalinie, w północnej Japonii. Oferuje ona polskim zwiedzającym fascynującą okazję odkrycia twórczości tej ważnej postaci historycznej, zbadania związku, jaki on i jego brat mieli z Wilnem oraz nawiązania kontaktu z szerszą sceną kulturalną stolicy Litwy.

Rosnące zainteresowanie Bronisławem Piłsudskim

Józef Piłsudski jest jednym z najsłynniejszych polskich bohaterów wojennych i wybitną postacią historyczną, jednak jego brat, Bronisław, pozostaje w dużej mierze nieznany szerszej publiczności. Na szczęście jednak, począwszy od setnej rocznicy śmierci Bronisława w 2018 roku, zainteresowanie nim i jego pracą naukową stale rośnie.

Duże wystawy w Krakowie i Żorach uzupełnił cykl corocznych konferencji poświęconych jego twórczości. Polsko-japońska artystka Anna Shimomura stworzyła performance o jego twórczości na temat Ajnów, który odbył się na placu Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Niedawno, antropolożka i prawnuczka Józefa Piłsudskiego, Danuta Onyszkiewicz, dokumentowała swoją podróż śladami Bronisława. Otwarcie Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku było również okazją do organizacji ważnych wydarzeń upamiętniających Bronisława i jego twórczość.

Wystawa i wydarzenia prezentujące prace Piłsudskiego dotyczące ludu Ajnów

Nowa wystawa w Domu Historii Litewskiego Muzeum Narodowego w Wilnie stanowi kolejny już wkład w odniesienie się do rosnącego zainteresowania życiem i twórczością Bronisława Piłsudskiego. Z okazji 160. rocznicy jego urodzin, zorganizowano wystawę, której pełny tytuł brzmi: „Dusza między światami. Rdzenni Ajnowie w północnej Japonii i etnograf Bronisław Piłsudski”.

„Wystawa ta prezentuje szereg autentycznych artefaktów historycznych Ajnów, w tym materiały etnograficzne i nagrania folklorystyczne zebrane przez Piłsudskiego podczas jego pobytu na Sachalinie, a później na Hokkaido. Pozwala także zaznajomić się z tradycyjną i współczesną sztuką artystów ajnuskich, dając zwiedzającym szansę zgłębienia ich wierzeń, światopoglądu, rytuałów i języka. Wystawa umożliwia odkrycie fascynującej kultury oraz poznania niezwykłego życia człowieka, który ją udokumentował” – powiedziała dr Rūta Kačkutė, dyrektor generalna Muzeum Narodowego Litwy.

Wystawie towarzyszyć będzie bogaty program wydarzeń, w tym dwa festiwale poświęcone kulturze Ajnów oraz wykłady prowadzone przez międzynarodowych ekspertów. Dla młodszych zwiedzających przewidziano specjalnie zaprojektowane stanowiska odkrywcze, które przybliżą im bogatą kulturę Ajnów. W ofercie uwzględniono także liczne zajęcia edukacyjne dla dzieci.

Wystawa jest efektem ścisłej współpracy wielu organizacji z Polski, Litwy i Japonii. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku jest współorganizatorem wystawy, której wsparcia finansowego udzielili: Instytut Polski w Wilnie, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie, Urząd Miasta Biratori (Japonia), Fundacja Japońska oraz Ministerstwo Kultury Republiki Litewskiej.

Bracia Piłsudscy a Wilno

Zorganizowanie wystawy poświęconej Bronisławowi Piłsudskiemu w Wilnie zdaje się być jak najbardziej uzasadnione, biorąc pod uwagę jego głębokie więzi z miastem. Przed zesłaniem na Sachalin, gdzie rozpoczął swąkarierę etnograficzną, mieszkał on w Wilnie przez prawie dekadę.

W wieku 8 lat, Bronisław wraz z bratem Józefem przeniósł się do Wilna. Miasto stanowiło tło jego dorastania, w trakcie którego uczył się w dwóch różnych gimnazjach. Założył również klub samokształceniowy Spójnia, w którym wraz z braćmi i rówieśnikami potajemnie studiował polską literaturę i historię, sprzeciwiając się rusyfikacji Imperium Rosyjskiego. Jego ostatnia wizyta w mieście miała miejsce w roku 1886, na krótko przed zesłaniem na Sachalin, które miało miejsce rok później.

Polskie dziedzictwo i żywa scena kulturalna

Po obejrzeniu wystawy „Dusza między światami”, odwiedzający z Polski mogą wziąć udział w innych wydarzeniach kulturalnych, jakie ma do zaoferowania Wilno, w tym wielu, które cechują się polskimi akcentami.

Do najważniejszych atrakcji zaliczyć należy z pewnością zrekonstruowany Pałac Wielkich Książąt Litewskich, który pozwala przyjrzeć się życiu dworskiemu w okresie Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wystawa „Zrozumieć Litwę” w Domu Kasztelana, również należącym do Muzeum Narodowego Litwy, prezentuje krótki, acz interesujący przewodnik po Litwie, przedstawiający główne idee, które ukształtowały tożsamość kraju, w tym jego istotne powiązania z Polską. Wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO wileńskie stare miasto słynie z zachwycającej architektury barokowej, natomiast kościół św. Piotra i Pawła to obowiązkowy punkt na mapie dla turystów z Polski. Jeżeli natomiast odwiedzających interesują nieco bardziej współczesne eksponaty, warto zajrzeć do MO Museum. Jest to wiodąca w Wilnie galeria sztuki nowoczesnej i współczesnej, oferująca wystawy sezonowe, a także ogród rzeźb, bistro i czytelnię.

Jak dotrzeć do Wilna?

Bezpośrednie loty z Warszawy i Krakowa do Wilna trwające niecałe dwie godziny sprawiają, że miasto jest łatwo dostępne dla odwiedzjących. W przypadku osób zainteresowanych podróżowaniem koleją, dostępne są codzienne połączenia w obu kierunkach Wilno-Warszawa- Kraków -Wilno, a także nowo ustanowione połączenie ze Szczecina. Dzięki dogodnym połączeniom komunikacyjnym z Rygą i Tallinem, Wilno stanowi również idealną bazę wypadową na wakacyjne przygody w regionie.