Oficjalna agencja rozwoju miasta Wilna

Małe i Duże Getto

Stiklių, Didžioji, Aušros vartų... Ulice, które stanowiły dzielnicę żydowską, zlokalizowaną na zachód od ulicy Didžioji, pomiędzy ulicami Dominikonų oraz Vokiečių. W latach II wojny światowej jakiś czas funkcjonowało tu tzw. Małe Getto Żydowskie (ulice Stiklių, Gaono, Antokolskio, Žydų), gdzie mieszkało około 11-12 tys. osób, głównie przedstawicieli inteligencji, zwykłych robotników i osób niepracujących. Małe Getto istniało do 1941 roku.

Przy ulicy Žydų mieściła się Wielka Synagoga (niestety, nie zachowała się do czasów obecnych). Wielka Synagoga, w której przechowywano 18 zwojów Tory, mogła pomieścić około 3-5 tys. wiernych. Obok znajdowała się bożnica Gaona, słynna biblioteka Straszuna oraz inne budynki sakralne na dziedzińcu synagogi. Wszystko to zostało zniszczone przez władze sowieckie.

Dzisiaj na miejscu Wielkiej Synagogi znajduje się przedszkole, a obok niego pomnik Gaona – dokładnie w miejscu, gdzie kiedyś stał jego dom. Wąskie i kręte uliczki z poprzecznymi arkadami zachowały swój pierwotny koloryt, zachowało się lub zrekonstruowano nieco dawnej architektury: głównie domy przy ulicach Stiklių i Gaona.

Duże Getto w Wilnie istniało od 6 września 1941 do 23 września 1943 roku. Jego granice wyznaczały ulice Lydos, Rūdninkų, Mėsinių, Ašmenos, Žemaitijos, Dysnos, Šaulių i Ligoninės. W getcie osiedlono około 29 tysięcy Żydów, z których większa część została zamordowana w Ponarach. W miejscu domu numer 18 przy ulicy Rūdninkų znajdowała się główna brama getta, o czym informuje pamiątkowa tablica z planem getta. Odcinek między ulicami Ašmenos, Dysnos i Mėsinių to odbudowana część historycznej dzielnicy żydowskiej. Znajduje się tu obecnie Żydowskie Centrum Kultury i Informacji. Dzisiejsza ulica Žemaitijos w latach 1921–1951 nosiła nazwę Mathiasa Straszuna, twórcy pierwszych zbiorów (1892 r.) późniejszej największej judaistycznej biblioteki w Europie. Biblioteka została zniszczona wraz z Wielką Synagogą. Po odzyskaniu przez Litwę niepodległości dzień likwidacji Wielkiego Getta (23 września) został ogłoszony Dniem Pamięci Ofiar Ludobójstwa Żydów.

Adres:
Žydų / Gaono / Stiklių, VilniusGoogle Maps
By using this site, you consent to the use of cookies for analytical purposes, advertising and personalized content. For more information,read here.