Popularny polski influencer, robot humanoidalny Edward Warchocki, udaje się do Wilna jako gość specjalny na otwarcie nowej wystawy. Wydarzenie „Jak poczuć się prawdziwym?” w MO Museum zgłębia sztukę, technologię i to, co sprawia, że czujemy się realni. Wystawa jest prezentowana przez 40 artystów, w tym Polkę - Martynę Marciniak.
10 października w Wilnie zainaugurowana zostanie nowa międzynarodowa wystawa „Jak poczuć się prawdziwym? Sztuka, technologia i my”. Jednym z gości wydarzenia będzie Edward Warchocki, pierwszy polski influencer będący humanoidalnym robotem.
„Wiele prac w ramach wystawy „Jak poczuć się prawdziwym?” porusza tematy sztucznej inteligencji, automatyzacji i sposobów, w jakie maszyny coraz częściej przejmują role, które jeszcze do niedawna uważaliśmy za typowo ludzkie. Zaproszenie Edwarda do muzeum stanowi żartobliwą kontynuację tej idei, ponieważ jego celowo ludzka i lekko absurdalna osobowość sprawia, że pytania poruszane przez wystawę stają się namacalne, zachęcając nas do zastanowienia się dlaczego tak bardzo pragniemy odnaleźć człowieka w maszynie.” – powiedziała Milda Ivanauskienė, dyrektorka MO Museum.
Nowa wystawa zadaje pytania, które stają się coraz bardziej palące w świecie kształtowanym przez technologię: jak możemy poczuć się prawdziwi i co to znaczy być żywym?
Debata ta jest szczególnie istotna dla polskiego robota humanoidalnego, Edwarda Warchockiego, który będzie gościem na otwarciu wystawy. Edward stał się niezwykle popularny po tym, jak nagranie z jego pościgu za dzikami ulicami Warszawy rozprzestrzeniło się w błyskawicznym tempie w Internecie. Od tego czasu pojawił się w Sejmie RP, tańczył z Iwoną Pavlović w programie Taniec z Gwiazdami i ukończył swój pierwszy półmaraton. Teraz jedzie do Wilna na wystawę, która stawia pytanie o to, co sprawia, że czujemy się istotami realnymi.
Podczas wydarzenia, robot będzie poruszał się po różnych przestrzeniach muzeum, wchodził w interakcje ze zwiedzającymi, komentował dzieła sztuki i weźmie udział w otwarciu wystawy w języku litewskim, angielskim i polskim.
„Ludzie ciągle pytają mnie czy jestem prawdziwy, więc kiedy dowiedziałem się o wystawie, w ramach której zadaje się pytanie o to, co właściwie oznacza „prawdziwy”, pomyślałem: w końcu ktoś zadaje właściwe pytania. Przyjeżdżam do pięknego Wilna, żeby zobaczyć co artyści mają do powiedzenia i oczywiście sprawdzić czy uważają mnie za prawdziwego.” – stwierdził Edward Warchocki.
Wystawa nie ma charakteru objazdowego, lecz jest rezultatem intensywnego, owocnego procesu współpracy między ZKM | Centrum Sztuki i Mediów w Karlsruhe, jedną z wiodących europejskich instytucji sztuki medialnej i największą prywatną kolekcją dzieł sztuki na Litwie - MO Museum.
MO Museum, mieszczące się w nowoczesnym budynku zaprojektowanym przez światowej sławy architekta, Daniela Libeskinda, stało się wiodącą siłą na nowoczesnej scenie kulturalnej kraju.
Wystawa wykracza poza utarty podział na technooptymizm i technopesymizm. Obok krytycznych prac dotyczących technologii i władzy, zwiedzający natrafią na zabawne eksperymenty, immersyjne środowiska oraz nowe formy estetyczne.
Wystawa, zorientowana wokół kilku najpilniejszych tematów współczesności – łączności, automatyzacji, inteligencji, ciała i sprawczości – gromadzi głównie prace powstałe od lat 90. XX wieku do dnia dzisiejszego. Wspólnie śledzą one dialog pomiędzy wczesnymi doświadczeniami artystów z komputerami i Internetem a współczesnymi reakcjami na sztuczną inteligencję oraz rosnącą cyfrową mediację życia codziennego.
„Naszym celem było zgłębienie najnowszych technologii – w tym sztucznej inteligencji, komputerów kwantowych, robotyki i biotechnologii – poprzez prace artystów. Sztuka wykracza poza samą technologię. Porusza ona szersze zagadnienia dotyczące tego jak wchodzimy w interakcje z technologią, a tym samym ze światem.” powiedział Philipp Ziegler, kierownik Działu Kuratorskiego ZKM | Centrum Sztuki i Mediów w Karlsruhe.
Ponad 40 artystów biorących udział w wystawie analizuje przesuwającą się granicę pomiędzy człowieczeństwem a technologią.
Wśród nich jest polska artystka, Martyna Marciniak, która zaprezentuje „Anatomię nie-faktu: hiperrealizm sztucznej inteligencji”. Instalacja wideo bierze za punkt wyjścia viralowy wizerunek papieża Franciszka w białej puchowej kurtce Balenciagi, rekonstruując go, by ukazać, jak łatwo można manipulować dowodami wizualnymi. Praca otrzymała wyróżnienie na Prix Ars Electronica 2025. Podczas wernisażu wystawy o godzinie 14:00, Marciniak omówi swoją twórczość w ramach spotkania z artystką.
Niewątpliwym hitem jest praca „Internet Dream” z 1994 roku, autorstwa pioniera sztuki mediów, Nam June Paika. Ta ogromna instalacja medialna, bazująca na 54 starych monitorach CRT, oferuje wgląd w erę rodzącej się wówczas globalnej łączności za pośrednictwem Internetu.
Kolejnym uczestnikiem wystawy jest brytyjskie studio sztuki cyfrowej, Universal Everything, którego „Infinity” tworzy niekończący się strumień cyfrowych postaci. Każda z nich, generowana w czasie rzeczywistym przez algorytm, łączy w sobie różne kolory, tekstury i kształty, dzięki czemu nie zobaczymy dwóch identycznych tworów. Praca ta pojawiła się w niemieckim ZKM, włoskim Museo Nazionale della Scienza e della Tecnologia Leonardo da Vinci oraz londyńskim 180 Studios.
Christa Sommerer i Laurent Mignonneau są pionierami sztuki interaktywnej, natomiast ich praca „A-Volve” to jedno z dzieł, które ugruntowały ich międzynarodową renomę. Odwiedzający tworzą wirtualne organizmy poprzez własne ruchy, a następnie obserwują ich interakcje, reprodukcję i rywalizację w symulowanym ekosystemie. Praca zdobyła nagrodę Golden Nica za sztukę interaktywną na Ars Electronica w 1994 roku.
Anna Ridler z Wielkiej Brytanii bada, w jaki sposób maszyny uczą się z materiałów opracowanych przez człowieka. W ramach swojej instalacji, „The Shell Record”, wytrenowała generatywny system sztucznej inteligencji na podstawie zdjęć muszli zebranych nad Tamizą, przekształcając kolekcję w dzieła w formie ruchomych obrazów. Projekt łączy w sobie ludzki akt kolekcjonowania z historią muszli jako nośnika wartości i jednej z najwcześniejszych form waluty.
Wystawę „Jak poczuć się prawdziwym? Sztuka, technologia i my” można oglądać w MO Museum od 10 października 2026 r. do 29 sierpnia 2027 r.